Các doanh nghiệp sản xuất bao bì giấy đang đối mặt với những rủi ro chính nào?

Là một ngành công nghiệp hỗ trợ cho mọi lĩnh vực đời sống, ngành công nghiệp bao bì giấy từ lâu đã chịu ảnh hưởng của kinh tế vĩ mô. Do vị thế tương đối yếu trong chuỗi công nghiệp, ngành công nghiệp bao bì giấy không chỉ đối mặt với rủi ro biến động giá nguyên vật liệu mà còn chịu áp lực cạnh tranh thị trường gay gắt. Trong những năm gần đây, với sự gia tăng của các yếu tố bất ổn, rủi ro kinh doanh mà các doanh nghiệp phải đối mặt sẽ càng trở nên trầm trọng hơn.

I. Rủi ro kinh tế vĩ mô

Ngành công nghiệp bao bì giấy và các ngành công nghiệp hạ nguồn như thiết bị gia dụng, thực phẩm và đồ uống, điện tử tiêu dùng và các ngành tiêu dùng bán lẻ khác có mối liên hệ mật thiết. Mặc dù hầu hết các ngành này đều là những ngành có tính chu kỳ yếu, nhưng chúng vẫn bị ảnh hưởng bởi những biến động kinh tế vĩ mô. Nếu tốc độ tăng trưởng kinh tế trong nước giảm, nhu cầu tiêu dùng giảm và sự thịnh vượng của ngành tiêu dùng bán lẻ suy giảm, sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của ngành công nghiệp bao bì giấy.

Hiện nay, dịch COVID-19 vẫn đang lan rộng trên toàn thế giới và tác động của nó đến thế giới có thể còn tiếp diễn. Các vấn đề như tăng trưởng toàn cầu chậm lại, rủi ro địa chính trị gia tăng và sự trở lại của áp lực cơ cấu trong nền kinh tế trong nước sẽ còn kéo dài trong một thời gian. Sự bất ổn kinh tế trong và quốc tế, cùng các yếu tố không chắc chắn, sẽ gây bất lợi rất lớn cho môi trường phát triển của ngành công nghiệp bao bì giấy.

2. Rủi ro cạnh tranh thị trường

Thị phần của 10 doanh nghiệp hàng đầu trong ngành bao bì giấy chỉ chiếm chưa đến 10% tổng thể, mức độ tập trung thị trường thấp, cạnh tranh khốc liệt, năng lực phát triển tổng thể chưa đủ, tốc độ chuyển đổi chậm và tình trạng đồng nhất hóa sản phẩm nghiêm trọng. Điều này dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp bao bì giấy tranh giành thị trường, cạnh tranh không kiểm soát, khiến ngành công nghiệp rơi vào tình trạng lợi nhuận gộp thấp.

Đồng thời, với sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp bao bì giấy trong nước, một số doanh nghiệp giấy đã mở rộng hoạt động xuống phía dưới và xây dựng các nhà máy sản xuất bao bì;

3. Rủi ro biến động giá nguyên liệu thô

Trong cơ cấu chi phí của các doanh nghiệp sản xuất bao bì giấy, chi phí nguyên vật liệu như giấy carton sóng và giấy bìa hộp chiếm khoảng 70% tổng chi phí hoạt động. Do đó, chi phí nguyên vật liệu là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tổng chi phí và lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất bao bì giấy, và sự thay đổi giá giấy cơ sở sẽ tác động lớn đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

So với các doanh nghiệp sản xuất bao bì giấy, các doanh nghiệp sản xuất giấy có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong chuỗi công nghiệp, và hiện tượng biến động giá giấy xảy ra thường xuyên. Nếu giá bán của doanh nghiệp sản xuất bao bì giấy không đồng bộ với phạm vi biến động của giá nguyên vật liệu, rất dễ gây ảnh hưởng đến sản xuất, hoạt động và dòng tiền.

4. Nguy cơ mở rộng nhanh chóng

Đối với một doanh nghiệp sản xuất giấy quy mô lớn, khi công ty phát triển và mở rộng, quy mô tài sản, phạm vi hoạt động và các cơ quan quản lý sẽ nhanh chóng tăng lên, cơ cấu tổ chức và hệ thống quản lý cũng có xu hướng trở nên phức tạp hơn, khiến công ty gặp nhiều khó khăn hơn trong việc ra quyết định quản lý và kiểm soát rủi ro, đồng thời hiệu quả hoạt động của công ty cũng có khả năng giảm sút.

Do đó, nếu trình độ quản lý và nguồn nhân lực của các doanh nghiệp lớn này không đáp ứng được nhu cầu mở rộng quy mô nhanh chóng của công ty, và mô hình tổ chức cùng hệ thống quản lý không điều chỉnh và cải thiện kịp thời theo sự mở rộng quy mô, thì khả năng cạnh tranh của họ sẽ bị suy yếu. Hơn nữa, nếu nền kinh tế ngành suy thoái, xảy ra tình trạng dư thừa năng lực sản xuất nghiêm trọng, thì thời gian hoàn vốn đầu tư vào các dự án xây dựng sẽ kéo dài.

5. Rủi ro tập trung quá nhiều khách hàng lớn

Nhiều doanh nghiệp sản xuất bao bì giấy, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, phụ thuộc rất nhiều vào các khách hàng lớn, thậm chí một số doanh nghiệp có đến 70% đơn đặt hàng đến từ 5 khách hàng lớn nhất của họ. Mặc dù việc có khách hàng lớn có thể mang lại nguồn thu ổn định và dồi dào, nhưng một khi mất đi khách hàng lớn hoặc khách hàng lớn có tiếng nói mạnh mẽ, sự phát triển của doanh nghiệp sẽ gặp phải trở ngại lớn.

Một ví dụ rất phổ biến. 30% doanh thu của một công ty bao bì đến từ một khách hàng lớn. Trong quá trình hợp tác, phí gia công thùng carton mà khách hàng này đưa ra khá thấp. Nếu từ bỏ khách hàng này, giá trị sản lượng hàng năm của doanh nghiệp sẽ giảm đáng kể. Nếu cứ tiếp tục hợp tác mà không thu được lợi nhuận đủ, thậm chí đôi khi còn không kiếm được tiền, thì doanh nghiệp sẽ rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Rủi ro kinh tế vĩ mô, rủi ro cạnh tranh thị trường, rủi ro biến động giá nguyên vật liệu, rủi ro mở rộng nhanh chóng và rủi ro tập trung quá nhiều khách hàng lớn đều là những rủi ro phổ biến trong ngành bao bì giấy, hầu như doanh nghiệp nào cũng sẽ phải đối mặt với nhiều loại rủi ro này.

Tuy nhiên, khi ngành công nghiệp phát triển mạnh và các doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng, những rủi ro này thường không xảy ra. Ngay cả khi có xảy ra, hầu hết các doanh nghiệp đều có đủ khả năng chống chịu. Tuy nhiên, khi ngành công nghiệp suy giảm, đặc biệt là hiện nay khi các yếu tố bất ổn vĩ mô gia tăng, khả năng chống rủi ro của doanh nghiệp sẽ giảm sút, và tình thế khó xử trong kinh doanh sẽ trở nên rõ rệt hơn.